Code Groen

Al jaren was de komst van een doodsbedreigend virus bekend. Onbekend was alleen wanneer. Virologen zoals Ron Fouchier van het Erasmus ziekenhuis en Bill Gates hadden hiervoor gewaarschuwd, maar het was commercieel én politiek oninteressant om daar geld en tijd in te steken. Nu het dan toch tot een uitbraak in China was gekomen, maakte het kabinet Rutte zich begin 2020 op om het virus in Nederland te beteugelen, zo was de overtuiging. Het liep heel anders.

 Op 20 juni maakte de NRC maar liefst tien pagina’s vrij in de zaterdagkrant om een reconstructie over die aanpak van het coronavirus te publiceren. Het meest opvallende in die reconstructie vond ik de beschrijving van het overleg op het Catshuis tussen politici en medici op zondagochtend 5 april, op het hoogtepunt van de coronacrisis. De capaciteit van de IC-bedden naderde zijn kwantitatieve grenzen. Waar artsen de verwachte levenskwaliteit van oudere patiënten mee wogen of ze zouden worden behandeld (“zinnige zorg”), drong nu de noodzaak van een ander criterium naar voren: een leeftijdsgrens zonder medische redenen (Code Zwart). Het kabinet wilde daar zijn vingers echter niet aan branden. Medici en politici botsten met elkaar en kwamen er niet uit. Drie dagen later begon de daling van het aantal Coronapatiënten op de Intensive Care. Op het ‘tipping point’ van de coronacrisis werd het ziekenhuissysteem ‘gered’. We werden ons bewust van eerder gemaakte pragmatische, politieke keuzes nu er zich een natuurramp voordoet.

 We waren al eerder geconfronteerd met zo’n ‘tipping point’ met betrekking tot de grenzen van een systeem. Niet ten aanzien van een menselijk ingericht systeem als de het ziekenhuissysteem, maar ten aanzien van het ons alles omvattende ecologische systeem; de levensgemeenschap waar mensen, dieren, planten en micro-organismen deel van uitmaken en onderling relaties mee hebben. Niet door een natuurramp, maar door het ingrijpen van de mens zelf. Een omgekeerd ‘tipping point’ eigenlijk.

 Die confrontatie is al meerdere keren aan de orde gesteld met als meest aansprekende gebeurtenis de klimaatconferentie van Parijs eind 2015. Toen werd afgesproken de uitstoot van broeikasgassen aan banden te leggen, zodat de klimaatopwarming beperkt blijft tot 1,5 of 2 graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële niveau. Oftewel Code Groen.

De commissie Bruntland formuleerde de noodzakelijke reactie veel eerder al als volgt: “Er dient een beleid gevoerd te worden dat de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar brengt. Dat houdt een beperking in van het gebruik van hulpbronnen evenals de beperking van afval en uitlaatgassen.” Het bewust worden van dat niet pragmatische, maar fundamentele uitgangspunt (de definitie van duurzaamheid) vraagt nog steeds de nodige aandacht. Nog steeds dreigt het ‘tipping point’ voor Code Groen plaats te vinden.

 Om dat te voorkomen gaat het om een andere houding van bestuurders ten aanzien van dat uitgangspunt, de vertaling in beleid en aanpassing van definities als economische groei en het zorg dragen voor het ecologisch noodzakelijke draagvlak. Minder top-down, meer lokaal, meer samenwerking met de samenleving, socialer, minder technocratisch. Anders gezegd: meer nadruk op bewustwording, meer verbindingen in de gemeenschap tot stand brengen; de doelstellingen ook van DuurSamen Zoetermeer.

 

 Kees van der Riet

Op persoonlijke titel

5 juli 2020

Kees van der Riet is jarenlang …….

Wilt u meer weten over onze activiteiten? Mail ons!

2 + 9 =