Nieuws

Hoe verduurzamen wij het Zoetermeerse voedselsysteem?

De visie van Herman Wijffels over de huidige schakels in de voedselketen staat vermeld in het boek “De gulden snede”, Wilma de Rek, uitgeverij Balans, 2019, hoofdstuk 5, Het verhaal van ons voedsel (1): 

1 Om te beginnen de bodem. Wij mensen zijn uiteindelijk aardelingen, we leven op en van de aarde…… Dat geldt voor iedereen. Iedereen is opgetrokken uit wat-ie gegeten en gedronken heeft. En alles wat je eet en drinkt, begint in de bodem. Als die bodem niet gezond is, als daar niet voldoende bacteriën en schimmels hun zegenrijke werk kunnen doen, heb je daar het eerste ongezonde subsysteem.
2 Het tweede subsysteem (of fase in de keten, red) is hoe met die natuurlijke hulpbron voedsel wordt gemaakt, in de primaire fase, dus via de landbouw. Er kleven ongezonde aspecten aan het eindeloos doorgaan met het toedienen van externe, chemische input – denk aan het verdwijnen van de insecten, de bijen. Ook de uiterst karige beloning van boeren is een ongezond aspect.
3 Vervolgens worden die in de landbouw geproduceerde basisgrondstoffen naar de verwerkende industrie gebracht, waar ze zodanig worden bewerkt dat een deel van de voedingsstoffen eruit gaat. Die worden aangevuld met of vervangen door bepaalde vetten, suikers en zouten. Dat is ongezond.
4 In de volgende fase wordt het voedsel vervoerd. Soms van het ene eind van de aarde naar de andere kant. Zo komen exotische producten via klimaatonvriendelijk vervoer in de winkels en restaurants terecht.
5 Daarna wordt het goedkoopste spul, dat vaak het slechtste is, op ooghoogte voor mensen gezet. Die daar gevoelig voor zijn, er gemakkelijk voor bezwijken en vervolgens obees worden.
6 De consumenten wordt het niet gemakkelijk gemaakt, maar hebben uiteindelijk wel de keuze welke producten ze kopen en consumeren.
7 Ten slotte is er het GFT-afval, dat kan dienen om de circulaire voedselketen te sluiten.

Het systeem zit vol ongezonde aspecten, mede door de gerichtheid op maximale productie en maximale verdiensten. Met als resultaat dat ongezonde voeding voor zo veel mogelijk mensen zo verleidelijk mogelijk wordt gemaakt.

We moeten het hele voedselsysteem vanuit een andere optiek gaan inrichten. Niet meer vanuit het idee van maximalisatie, maar met gezondheid als belangrijkste uitgangspunt bij alles wat je doet. We moeten dus zorgen voor gezonde bodems; voor gezonde primaire productieprocessen, inclusief een behoorlijke beloning daarvan; voor gezonde verwerkingsprocessen in de voedingsmiddelenindustrie; voor supermarkten die mensen helpen zich op een gezonde manier te voeden; en voor het sluiten van de circulaire voedselketen. Op al die terreinen is een omslag nodig.